پدیده ای بنام»روحانی کراسی»!

نگاهی به تحولات اخیرایران: از «جیمی کراسی» تا «روحانی کراسی»!

زمان شاه حدودیکسال قبل ازشتاب گرفتن تحولات مربوط به انقلاب بهمن، مردم ایران بویژه زندانیان سیاسی نا باورانه با پدیده «جیمی کراسی» که گشایش محدودی بود در فضای سیاسی و سرکوب سنگین آن دوره، مواجه شدند. کاهش تدریجی فشار و شکنجه در زندان و نهایتا آزادی آن ها در دمادم انقلاب  (و طبعا زیرفشارسنگین خطرفرود بهمنِ بهمن ماه) از ره آوردهای آن بود. در آن زمان بدلایلی دولت آمریکا برآن شد که بطورفعالانه با برگ حقوق بشر درعرصه جهانی و در رابطه با برخی حکومت های وابسته به خود بازی کند و درهمین راستا از آن جا که نگران یکه تازی و سرکوب بیش ازاندازه شاه و خیزش های اعتراضی مردم بود، بافشار به شاه و حکومت ایران آن را واداشت که  به رفرم های سیاسی کنترل شده و قطره چکانی برای ایجاد فضای بازسیاسی مبادرت ورزد که البته در ایران به دلایلی که خارج از محدوده این بحث است، دیرو نوشداروی پس از مرگ سهراب بود که بنا به مصداق از قضا سرکنجبین صفرا فزود موجب گسترش شعله های جنبش اعتراضی گشت.

القصه! زندانیان نام این گشایش را که معلوم هم نبود از کجا آمده و ابداع چه کسی بود، جیمی کراسی – ترکیبی از نام جیمی کارتر رئیس جمهورآمریکا و پسوندکراسی به معنی قدرت-  نهادند. این نام گزاری درعین حال حاکی از آن بود که فعالین سیاسی آن زمان با تشخیص تمایزآن با دموکراسی واقعی حاضرنبودند آن را از جنس دموکراسی- قدرت مردم- بنامند، بلکه براین باور بودند که  واژه جیمی با پسوند کراسی ، نام با مسماتری است برای توصیف این پدیده. بهرحال روزگارچرخید و چرخید و از دوره سازندگی و اصلاح طلبی که بیشترمحصول تحولات درونی بود تا فشارهای بیرونی گذشت تا ظاهرا ما باردیگر بانوعی رویکرد به گشایش درفضای بسته سیاسی و اجتماعی داخل و مناسبات بین المللی مواجه شویم که مسامتحا و با درنظرگرفتن خود ویژگی ها می توان آن را «روحانی کراسی» نامید. که  البته زیرفشارهای سنگین بین المللی برای تغییر درسیاست و رویکرد حاکمیت ایران است و برخلاف جیمی کراسی که معطوف به داخل ایران بود، در وهله اول معطوف به بهبود مناسبات پرتنش بین المللی است. سایرتحولات و ازجمله «فضای بازسیاسی» را باید درذیل آن و مشروط به آن و لاجرم کم دامنه ترازآن دید. بهرحال  نشانه هائی از این رویکرد درحال صورت گرفتن است. اکنون سوای عمق و دامنه آن دیگر مشکل بتوان وجود چنین رویکردی و برخی اقدامات اولیه»روحانی کراسی» را که لااقل ربط مستقیمی هم به دموکراسی و گشایش فضای واقعی سیاسی ندارد، بلکه برای تجدید حیات و بقاء خودرژیم و گشودن قفل هائی که تداوم بازتولیدش را دچارتهدید کرده است صورت می گیرد، منکرشد. شعارهای  انتخاباتی دیروزکاندید»گفتمان اعتدال و تدبیرو امید» اکنون درحوزه هائی وجه عملی بخود گرفته است: شروع اولین موج آزادی زندانیان سیاسی، آن هم درآستانه سفرروحانی به نیویورک و مقرسازمان ملل و واگذارشدن حق تصمیم گیری درمورد رفع حصرموسوی و رهنورد و کروبی به شورای امننیت ملی، انتقال تصمیم گیری هسته ای به وزارت خارجه، نامه های متقابل اوباما و روحانی و متقابلا رفع تحریم برخی موسسات اقتصادی توسط اتحادیه اروپا، راه اندازی خانه سینما، نرمش قهرمانه ملهم از الگوی صلح «امام حسن» با معاویه درحالی که  خامنه ای زمانی تشرزده بود که امروز ما در وضعیت شعب ابی طالب نیستیم بلکه دروضعیت بدر و خیبرقرارداریم!، کنارکشیدن ولو ظاهری و صوری سپاه از برخی حوزه های سیاسی و اقتصادی و همزبانی روحانی و خامنه ای دراین مورد، همکاری ایران و روسیه درمورد خلع سلاح شیمیائی دولت سوریه و بشاراسد، اعلام آمادگی برای حل بحران هسته ای و تفویض اختیارات تام به روحانی دراین باره، عزل فرهاد دانشجو از ریاست دانشگاه مهم و سراسری «آزاد» که درزمانی نه چندان دور احمدی نژاد با آن همه تلاش و حمایت خامنه ای توانسته بود آن را از چنگ رفسنحانی بیرون آورد…  بازگشت برخی از دانشجویان اخراجی و ستاره دار و استادان بازنشسته و تصفیه شده،… و اجازه انتشاربعضی روزنامه های بسته شده و برخی تغییرات گفتمانی چون تأکید برفاجعه هلوکاست بجای سیاست انکارآن، و تبریک عیدیهودیان و … و بطورکلی تغییرلحن و ادبیات دیپلماتیک از صدر تاذیل، همه وهمه نشانه هائی از این رویکرداست. گرچه هنوز همه این ها در مقام سخن و یا دراقدامات  اولیه است و تثبیت شده هم نیست.

البته از قبل هم معلوم بود و از جمله با روشن شدن ترکیب اصلی کابینه روحانی که وی اساسا به کدام قبله نمازخواهد گذاشت و گشودن کدام قفل ها را هدف گرفته است: دراین میان گشودن قفل مناسبات به بن رسیده بین المللی و از آن طریق گشایش در اقتصاد قفل شده ایران اولویت های نخست را تشکیل می دادند.  مجموعه این تلاش ها و انعطاف ها و یا اگربتوان گفت تغییرات و ازجمله آزادی شماری اززندانیان و یا تلاش برای کاستن ازحضورمشهود وعلنی سپاه  درامور غیرنظامی و.. در ذیل هدف مقدم و اصلی یعنی خارج کردن رژیم اززیرفشارتحریم قابل فهم است. با این همه لازم است که درارزیابی های واقع بینانه و نزدیک به حقیقت  هدف های اصلی و هدف های فرعی یا انضمامی را ازهم تفکیک کرد.

در حقیقت 8 سال سیاست های ویرانگرانه دوره احمدی نژاد که با حمایت کامل خامنه ای صورت گرفت، وضعیت کشور را درحوزه های گوناگون اقتصادی و اجتماعی و دیپلماسی  به مرزهای بحران و نزدیک به خطوط  قرمزها کشاند. از تورم عنان گسیخته و بیکاری شتابان تا تخریب کامل مناسبات بین المللی و منطقه ای و تحریم و تشدیدخطرجنگ …چرخه بازتولید اقتداررژیم درهمه عرصه ها و مولفه های اصلی اگرنگوئیم دچارایست و وقفه لااقل می توان گفت که  دچارلنگی های جدی و خطرناک شده است. درهمین حال به موازات نارضایتی گسترده درمتن جامعه، توازن درونی قدرت در ساختاررژیم بویژه در آستانه «انتخابات» با تشکیل یک جبهه از طیف گسترده منتقدین و ناراضیان رنگارنگ در برابر اصول گرایان حاکم، به طورنسبی به زیان جناح حاکم چرخید. تشتت و شکاف های درونی اصول گرایان حاکم نیز زیرچنین بحرانی باوج خود رسید. نگاهی به افلاس مصباح یزدی به مثابه فتوادهنده و رهبرمعنوی افراطی ها و سرنوشت گزینه های اصلح او برای منصب ریاست جمهوری، افشاگری مجلس اسلامی از عملکردباندهای چماق دارحامی او درحمله به تجمع قم  بخوبی وضعیت و انزوای افراطی ترین بخش حاکمیت را که از بازندگان اصلی انتخابات بودند به نمایش گذاشت. مجوعه چنین عواملی  در کل  رژیم را در شرایطی مشابه جنگ عراق درسال های پایانی خود برسر دوراهی  پذیرش قطعنامه و یا مضمحل شدن در زیرفشارسنگین جنگ قرارداد.

البته جناح حاکم و شخص رهبر این بار نیز همانند دوره جنگ  بطورداوطلبانه  نوشیدن جام زهر را انتخاب کردند  تا با بدست گرفتن ابتکارعمل و مدیریت بحران بدست خود بتوانند به سلامتی از گردنه های خطرناک بحران عبورکنند. شگفت انگیزاست که حتی این بارنیزخشم ونوش رژیم را می توان تؤامان مشاهده کرد. نوش و نرمش دربرابرقدرت ها و خشم نسبت به مخالفین خود. اگر در زمان جنگ عقب نشینی و نوشیدن جام زهر را با کشتارزندانیان و اپوزیسیون مخالف کلیت نظام  همراه ساخت، این بارنیز البته درتناسب با شرایط جدید و درمقیاسی دیگر، زهرخوردن خود را با لگد زدن به مخالفان خود و بطورمشخص با جنایت حمله به پادگان اشرف همراه کرد. گوئی او به هنگام خوردن جام زهر به همه مخالفین خویش پیام می دهد که مبادا تصورکنند برای آن ها جائی درگشایش ها و «روحانی کراسی» وجود دارد!  تقارن زمانی این تهاجم و ههله و شادمانی زایدالوصف رژیم و سران سپاه که کشتار اشرف را حماسه ای مهم تراز مرصاد خواندند، با نوشیدن جام زهر تازه  تصادفی نیست. و البته ارتکاب به چنین جنایتی درتقارن با «روحانی کراسی» هشداری است به همه مخالفین و اپوزیسیون برانداز که درتحلیل اوضاع همه وجوه و جوانب آن را بدقت درنظربگیرند.

بهرحال این باربرخلاف تقلب سال88 جناح حاکم و شخص خامنه ای درچهارچوب مهندسی پیشاانتخاباتی، مجوزشرکت در انتخابات را به نزدیک ترین و وفادارترین جریان منتقد نظام یعنی تیم رفسنجانی و اعتدال گراها و نه حتی شخص خود وی، داد. باتوجه به رویکرداکثریت شرکت کنندگان  به روحانی، بدیهی بود که خامنه ای  صلاح خود و نظام را در تعامل و همکاری با این جناح وفاداربه نظام و شخص خود و واسپاری قوه مجریه به کسی که هم در راستای استراتژی کمترین تکان قرار داشت و هم حمایت نسبی اکثریت مردم را همراه داشت و هم حامل مناسب ترین برنامه و کادرهای اجرائی برای پاسخ به بحران و تنگناهای موجود بود، دید. البته او که گرگ باران دیده است و با تمامی قوا تلاش خواهد کرد که  همه ارگان های سرکوب و قدرت را دست نخورده  در چنگ خود نگهدارد و مانع از شکل گیری هرگونه باصطلاح حاکمیت دوگانه گردد.

رئوس برنامه روحانی، معطوف به تنش زدائی درعرصه بین المللی و از این طریق گشایش نفتی و بانکی و رونق بخشیدن به فضای کسب و کار داخلی و فعال سازی بخش خصوصی بهمراه دوزکوچکی از «آزادی های سیاسی و  اجتماعی» کنترل شده است. برکسی پوشیده نیست که او و رفسنجانی و بطورکلی طیف اصلاح طلبان، گفته و ناگفته قائل به کنترل اقتدارمطلق ولی فقیه و ولایت مشروطه در برابر مطلقه هستند که البته درشرایط کنونی ترجیح می دهند بجای تیزکردن آن به شیوه پراگماتیستی و لابی گری و چانه زنی در بالا و پشت پرده و با همراه کردن رهبری با سیاست های خود آن را پیش ببرند تا باصطلاح احتیاط را در برابرحریف خطرناک و بزخوی خود ازدست ندهند  و  برطبق ادبیات کوچه و بازار، آسه برو آسه بیا که گربه شاخت نزنه عمل می کنند!. با این همه هیچ چیزتضمین شده نیست و صاحب قدرت مطلقه را حتی یک وجب هم از منبرپائین کشیدن بدون خطرنیست و چه بسا موجب شاخ زدن  بشود. باید منتظر این بازی گربه و موش ماند و دید!

Posted on سپتامبر 20, 2013, in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink. بیان دیدگاه.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: